Mekanisme bayar nafkah perlu automatik, usah beban bekas isteri

KUALA LUMPUR: Malaysia perlu mempertimbang mekanisme penguatkuasaan yang membolehkan pembayaran nafkah dibuat secara automatik selepas perintah mahkamah dikeluarkan.

Antara boleh dipertimbangkan termasuk mewujudkan satu badan atau mekanisme khusus yang mengambil alih urusan kutipan nafkah, termasuk melalui potongan gaji bagi bekas suami yang mempunyai pendapatan tetap.

Ketua Hakim Syarie Selangor, Nenney Shuhaidah Shamsuddin berkata mekanisme sebegitu penting supaya bekas isteri tidak perlu terus menanggung beban termasuk berulang kali turun naik mahkamah demi mendapatkan bayaran yang sudah pun diperintahkan mahkamah.

"Kalau potong gaji pun boleh, tetapi bagi yang tidak bekerja atau yang bekerja sendiri pula bagaimana... kita boleh fikirkan mekanisme dengan agensi seperti Lembaga Hasil Dalam Negeri (LHDN) untuk mereka yang bekerja sendiri.

"Kalau kita boleh buat begitu, bagus. Tidak ada lagi isu anak tidak mendapat nafkah dan tidak ada lagi isu isteri atau ibu perlu turun naik mahkamah. Satu badan berkuasa perlu mengatur perkara ini," katanya.

Mengulas lanjut, beliau berkata pendekatan mekanisme penguatkuasaan perlu dilaksanakan di peringkat Persekutuan supaya urusan penguatkuasaan nafkah dapat diselaraskan di seluruh negara.

"Benda ini dah banyak kali kita bincang, tetapi siapa nak mulakan... bagi saya, ia tidak sesuai dibuat di Selangor sahaja kerana perkara ini perlu di peringkat Persekutuan bagi penyelarasan seluruh Malaysia.

"Kalau Persekutuan buat, satu Malaysia boleh buat. Kalau negeri, kita akan berdepan pelbagai isu kerana enakmen negeri tidak boleh menyalahi atau mengatasi undang-undang Persekutuan.

"Kementerian berkaitan juga perlu memulakan perbincangan bagi mewujudkan mekanisme berkenaan, termasuk meneliti keperluan pindaan undang-undang atau pewujudan agensi khusus," katanya menggesa kerajaan merujuk penguatkuasaan dilakukan Australia dan New Zealand.

Sementara itu semakan BH mendapati di Australia tunggakan nafkah anak boleh dikuatkuasakan menerusi pelbagai saluran termasuk potongan gaji, akaun bank dan bayaran balik cukai.

Dalam keadaan tertentu, pembayar yang mempunyai tunggakan juga boleh dikenakan larangan keluar negara jika gagal membuat aturan pembayaran yang sesuai.

Pendekatan sama dilihat di New Zealand apabila kutipan nafkah anak dikendalikan Inland Revenue yang boleh mendapatkan bayaran daripada gaji, akaun bank dan bayaran balik cukai.

Jika tunggakan berterusan, kes boleh dibawa ke Mahkamah Keluarga untuk tindakan penguatkuasaan, termasuk terhadap individu yang didapati mampu membayar tetapi sengaja enggan berbuat demikian.

Sementara itu, Pengarah Kanan (Kehakiman) Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia (JKSM), Abu Suffian Abu Yaziz, berkata penguatkuasaan perintah nafkah ketika ini menggunakan pelbagai mekanisme, termasuk hiwalah, sita dan jual, saman penghutang penghakiman, notis penghakiman serta tindakan komital, bergantung kepada fakta setiap kes.

Antara 2017 hingga Ogos lalu, sejumlah 9,034 tindakan penguatkuasaan dilaksanakan dan daripada jumlah itu, 190 kes hiwalah direkodkan sebagai antara bentuk pelaksanaan dan penguatkuasaan perintah Mahkamah Syariah.

Namun, beliau berkata, jumlah perintah dikeluarkan tidak seharusnya menjadi satu-satunya ukuran keberkesanan sistem.

"Sebaliknya, kejayaan penguatkuasaan perlu dilihat berdasarkan sejauh mana perintah itu dipatuhi dan berapa cepat wang sampai kepada pihak yang berhak.

"Sekali perintah, berterusan penguatkuasaannya. Maksudnya, selepas perintah nafkah dibuat, pemantauannya boleh dipantau secara sistematik.

"Apabila berlaku kegagalan pembayaran, mekanisme susulan boleh digerakkan dengan lebih cepat tanpa meletakkan keseluruhan beban kepada ibu atau penjaga untuk memulakan proses dari awal setiap kali berlaku tunggakan," katanya.

© New Straits Times Press (M) Bhd